Postprocessing rzeźb 3D w warsztacie: szlifowanie, podkłady wypełniające i technika dry brush
Kompletny poradnik – od surowego wydruku FDM/SLA do rzeźby klasy kolekcjonerskiej: bezśladowe usuwanie podpór, szlifowanie na mokro, podkłady wypełniające i cieniowanie akrylami.
Kompletny poradnik – od surowego wydruku FDM/SLA do rzeźby klasy kolekcjonerskiej: bezśladowe usuwanie podpór, kolejne gradacje szlifowania na mokro, szpachlówki natryskowe i cieniowanie farbami akrylowymi.
Jakość surowego wydruku 3D to zaledwie połowa sukcesu. Prawdziwy kunszt rzeźb kolekcjonerskich, popiersi i dioram ujawnia się na etapie starannego postprocessingu i wielowarstwowego malowania.
W naszym warsztacie w Dortmundzie wypracowaliśmy powtarzalny proces obróbki modeli (od figurek z gry Outlast po monumentalne rzeźby Balroga i Bafometa), który pozwala całkowicie ukryć linie warstw FDM i uzyskać realistyczną głębię detalu.
⚡ Najważniejsze wnioski:
- 🌡️ Kąpiel w ciepłej wodzie: podgrzanie podpór w wodzie o temperaturze ok. 50°C pozwala je usunąć bez wyrywania fragmentów modelu.
- 🛠️ Szlifowanie na mokro (wet sanding): stopniowanie gradacji 240 → 400 → 800 w połączeniu z podkładem wypełniającym (filler primer) daje idealnie gładką bazę.
- 🎨 Cieniowanie akrylami: połączenie podkładu zenitalnego, ciemnego washa modelarskiego i suchego pędzla (dry brush) wydobywa najdrobniejsze detale anatomii i faktury.
1. Bezśladowe usuwanie podpór i kąpiel w ciepłej wodzie
Zamiast odrywać podpory szczypcami „na sucho”, co często wyrywa fragmenty modelu:
- 🧪 Wydruki żywiczne (SLA): podpory usuwamy przed końcowym utwardzaniem UV (curing). Model zanurzamy na 3 minuty w ciepłej wodzie (ok. 48–52°C) – punkty styku podpór miękną i odchodzą gładko, bez śladów na powierzchni.
- ⚙️ Wydruki FDM (PETG/ASA): używamy modelarskiego skalpela z ostrzem nr 11 oraz miniszlifierki z frezem diamentowym przy obrotach zredukowanych do 3500 obr./min (zapobiega to topnieniu tworzywa).
Surowy wydruk z żywicy UV przygotowany do kąpieli w ciepłej wodzie i usunięcia podpór
2. Kolejne etapy szlifowania na mokro i podkład wypełniający
O gładkości powierzchni decyduje właściwy dobór papierów ściernych i ich gradacji:
| Etap obróbki | Gradacja papieru | Użyty preparat | Cel |
|---|---|---|---|
| 1. Wstępne wyrównanie | 240 (na mokro) | Woda z kroplą płynu do naczyń | Zeszlifowanie śladów po podporach |
| 2. Podkład wypełniający | — | Tamiya Surface Primer / Motip Filler | Wypełnienie mikroszczelin między warstwami |
| 3. Szlifowanie wygładzające | 400 → 800 (na mokro) | Woda demineralizowana | Uzyskanie satynowej bazy pod farbę |
| 4. Polerowanie wykończeniowe | 1200–1500 (opcjonalnie) | Drobnoziarnista pasta polerska | Lustrzana gładkość elementów zbroi |
Stanowisko pracy z gotową rzeźbą ołtarza Bafometa o bogatej fakturze
3. Cieniowanie zenitalne i technika suchego pędzla (dry brush)
- 🎨 Podkład zenitalny (zenithal highlighting): czarny matowy podkład nakładamy od dołu, a biały – cienką mgiełką z góry pod kątem 45° – aerografem z dyszą 0,3 mm. Powstaje w ten sposób naturalna mapa światłocienia.
- 🖌️ Akrylowy wash modelarski (cieniowanie): rzadka farba o obniżonym napięciu powierzchniowym spływa w zagłębienia, fałdy tkanin i pęknięcia skał, od razu podkreślając anatomię rzeźby.
- ✨ Suchy pędzel (dry brushing): płaski pędzel z naturalnego włosia z minimalną ilością gęstej farby akrylowej (odsączonej na papierze) delikatnie muska najbardziej wystające krawędzie, imitując przetarcia metalu, kość lub fakturę skóry.
Artystyczne wykończenie kolekcjonerskiej rzeźby „Pacjenci azylu” techniką suchego pędzla
4. Zabezpieczenie lakierem ultramatowym
Ostatnim etapem jest zabezpieczenie pigmentów dwiema cienkimi warstwami akrylowego lakieru ultramatowego z filtrem UV. Lakier eliminuje nienaturalne, plastikowe odblaski i chroni rzeźbę przed promieniowaniem słonecznym.
Wszystkie nasze gotowe rzeźby możesz obejrzeć i zamówić bezpośrednio w Galerii prac i wydruków 3D.